Hallac-ı Mansur Menakıbnamesi; Niyazi-i Kadim

Şöyle diyordu aşk şehîdi:
Çağıran ben miyim, yoksa sen misin?
Benden mi çıkan feryâd, senden mi?
*
Hallâc-ı Mansûr, Bağdat ve çevresinde yaşamasına rağmen Arap ve İran edebiyatından ziyade Türk Edebiyatı’nda ele alınmış, sevilmiş ve benimsenmiş, erenler gözdesi bir aşk şehîdidir. Elinizdeki, çeviri metnini okuyacağınız “Hallâc-ı Mansûr Menâkıbnâmesi”nin geniş bir muhite yayılmasından da bu anlaşılmaktadır. Bugün onun “Hakk’ın birliği”yle ilgili düşünceleri ve mirâcındaki manevî tecrübeleri insanlığa mâlolmuştur.
*
15. asırda Anadolu’da yaşayan Niyâzî-i Kadîm’in “Hallâc-ı Mansûr Menâkıbnâmesi”, Eski Türkiye Türkçesiyle yazılan ilk manzûm ve tasavvufî eserlerimizden biridir. Bu eser, Attâr’ın Tezkire’sindeki Hallâc ile ilgili bilgilerin manzûm bir yorumudur. Menâkıbnâme’ye ayrıca Hallâc araştırmalarına katkıda bulunmak için Abdülkâdir Geylânî, İbrahim Hâs ve Tâhirü’l-Mevlevî Hazretleri’nden üç risâle daha ilave edilmiştir. Ehlinin bildiği gibi kütüphanelerimizde bu “Kutsal Gönüllü Aşk Şehîdi” hakkında bir kitaplık bilgi ve yorum söz konusudur. Eserin sınırlarını zorlamamak için bu yorumlar verilmemiştir.
*
Nihayet Ene’l-Hak sırrının bir davâ değil bir mânâ ve ilâhî gerçek olduğunu kanıyla yazarak ispat edip gitti Hallâc. Ve dediği bir gerçekti: Görünce Rabbimi gönül gözüyle Sordum: Kimsin ey Sen? Dedi: Senim Ben!
*
Elinizdeki eser bu aşk şehîdinin ve Ene’l-Hak sırrının bir yorumudur, vesselâm.