Yûnus Emre Külliyâtı (2 cilt)

“Yûnus Emre Külliyâtı”, edebiyat ve tasavvuf tarihçisi Dr. Mustafa Tatcı’nın, Türkiye ve dünya kütüphanelerinden tespit ettiği 50’den fazla “Yûnus Emre Dîvânı” nüshasını
karşılaştırmasıyla ortaya çıkmıştır.

Yepyeni bilgilerle güncellenmiş bu yeni baskı yaklaşık 3000 sayfalık iki cilt ve birbirini tamamlayan beş kitaptan oluşmaktadır.

Yûnus Emre Külliyâtı’nın birinci cildindeki iki kitaptan ilkinde Yûnus Emre’nin hayatı, şahsiyeti, dili, san‘atı incelenmiş ve şiirlerinde zikrettiği kavramların sistematik tahlilleri yapılmıştır. Bu bölümdeki “sistematik tahlil”, Yûnus Emre’nin edebiyat tarihimizdeki yerini daha iyi belirlemek için kaleme alınmıştır. Yûnus Emre şiirlerindeki “dinî ve tasavvufî” 500’den fazla kavram da bu tahlile dahil edilmiştir.

Birinci cildin ikinci kitabında ise Yûnus Emre şiirlerine yapılan klasik şerhler bir araya getirilmiştir. Şerhlerin çoğunluğu Yûnus’un şathiyeleriyle ilgili olduğu için bu kitabın başına “şath” ve “remzî dil” hakkında uzunca bir inceleme konulmuştur. Elimizdeki belgelerden anlaşıldığı üzere Yûnus yaşadığı çağdan itibâren okunmuş ve yorumlanmıştır. Bazı mutasavvıfların dîvânlarında ve menâkıbnâmelerde onun hayatına ve şiirlerine yapılan atıflar, Yûnus’un sûfî çevrelerde çok iyi tanındığını göstermektedir. Diğer taraftan Yûnus’un bazı şiirlerine, özellikle bu eserde söz konusu edilen meşhur “Çıktım erik dalına” şathiyyesine yapılan şerhlerin çokluğu, onun yaygın şöhretinin en önemli tanıklarıdır. Ayrıca bu bölümde Yûnus’un ve Yûnus’tan ayrı görülmeyen Bursalı Âşık Yûnus’un şiirlerine yazılan şerhler bir bütün olarak ortaya konmaktadır. Her iki kitaba ait kelime ve kavramlar dizini de araştırmacıların işini kolaylaştırmak amacıyla bu bölümün sonunda yer almaktadır.

“Yûnus Emre Külliyâtı”, “Her dem yeniden doğarız bizden kim usanası” diyen Yûnus’un bütün çağlara hitap eden ölümsüz bir mutasavvıf, her dem taze bir şair oluşunu da işaret etmektedir. Yûnus, bütün zamanların insanına aynı şekilde, aynı derinlikte hitap etmekte, her gönül derdine merhem, her yol arayana yoldaş, her âşıka hâldaş olabilmektedir. Bu zaman ve mekân aşan özellik, onun “dilinin Hak” olmasından “dilini Hakk’ın rengine boyaması”ndandır. Yûnus, insanı sevgiye ve bilgiye davet etmekte, insanın ancak sevgi ve bilgiyle Hakk’a ve hakikate ulaşacağını söylemektedir. Nitekim “Divân-ı İlâhiyât” ve “Risâletü’n-Nushiyye” adlı eserleri, manevî hastalıklara karşı yazılmış bir reçete ve nefsinin hakikatine doğru yola çıkmak isteyenlere bir rehberdir. Yûnus, vardığı illere “Baba Tapduk’un mânâsı” dediği “Muhammedî hakikatin sırrını” götürmüş ve ulaştığı gönüllere diriltici bir nefes, bir “âb-ı hayât” olmuştur.

Bize düşen görev onun ilâhîlerini ilmî ve edebî neşirlerle, tercümeler, besteler, dizi filmler, konferanslar ve diğer iletişim vasıtalarıyla dünya insanlığıyla tanıştırmak ve hikmetlerini gönüllere ulaştırmaktır. Dünyaya dava için değil, mânâ için, kavga için değil, sevgi için gelen Yûnus, ölü cânlarımıza üflediği nefesle “gönüller yapmağa” devam etmektedir. Manevî dünyamızın aydınlanması için her zaman Yûnus’a, Yûnuslar’a ihtiyacımız vardır.

H Yayınları, hayatını Yûnus Emre araştırmalarına vakfeden Mustafa Tatcı’nın “Yûnus Emre Külliyatı”nı neşretmekten sevinçlidir.